Examenvragen bij hoofdstuk 9: Systeem Aarde en de mens

Je verklaart waarom de zuurstofconcentratie in meren met nijlpaarden 's nachts en overdag anders verloopt dan in meren zonder nijlpaarden. Dit test fotosynthese, afbraak door reducenten en eutrofiëring.

Je noemt de term voor een gifstof die slecht wordt afgebroken en daardoor lang in het milieu blijft.

In één nest zat een herbicide, een gif tegen planten, in de jonge koolmezen. Je verklaart hoe die stof daar kan komen.

De grenswaarde voor PFOA is voor mensen (0,63 ng per kg lichaamsgewicht per dag) veel lager dan de waarde uit rattenonderzoek (750 ng/kg per dag). Je kiest de reden: A ander trofisch niveau, B relatief meer vetweefsel, C mensen leven langer of D mensen zijn groter.

Je verklaart hoe methaan bijdraagt aan klimaatverandering. Dit test het versterkte broeikaseffect.

Je verklaart hoe sorghum in plaats van mais kan leiden tot minder methaan per rund. Dit test het verband tussen voer en methaanvorming.

Je legt met afbeelding 2 uit hoe in Nederland een verhoogd fosfaatgehalte in het oppervlaktewater kan ontstaan. Dit test de weg van fosfor door een landbouwketen.

Je noemt een mogelijke oorzaak waardoor de benodigde fosfaatbemesting daalt terwijl de opname stijgt. Dit test de fosforkringloop in de landbouw.

Je beredeneert hoe eutrofiëring van het water de herintroductie van de robuuste variant van groot zeegras kan belemmeren. Dit test de gevolgen van eutrofiëring voor een waterplant.

Je geeft een argument waarom de ADI veel lager ligt dan de norm voor kortdurende blootstelling. Dit test het verschil tussen eenmalige en langdurige blootstelling aan een giftige stof.

Je verklaart waardoor de afbraak van fytoplankton tot vissterfte leidt, en hoe mosselen dat tegengaan. Dit test het verband tussen eutrofiëring, reducenten en zuurstof.

Je beoordeelt of de halveringstijd erop wijst dat glyfosaat een persistent middel is. Dit test het begrip persistentie.

Je beredeneert waarom drijfmest en groenbemesting niet passen bij fosfietbemesting tegen onkruid. Dit test het verband tussen de fosforvorm en wie ervan kan groeien.

Je beargumenteert of er algenbloei komt als er fosfiet in plaats van fosfaat in het oppervlaktewater komt. Dit test eutrofiëring en het gebruik van fosforbronnen.

Je beschrijft twee gevolgen van een hogere temperatuur op Spitsbergen die ervoor kunnen zorgen dat er meer voedsel voor ganzen is. Dit test het effect van een abiotische factor op producenten.

Je beoordeelt of drie stoffen in uitwerpselen van ganzen bijdragen aan eutrofiëring. Dit test het begrip eutrofiëring.

Je verklaart dat een lagere CO₂-concentratie in de atmosfeer tot een lagere temperatuur kan leiden. Dit test het broeikaseffect.

Je beredeneert hoe de pestepidemie tot de verandering in vegetatie en tot de daling van de CO₂-concentratie kan hebben geleid. Dit test het verband tussen landgebruik, vegetatie en koolstofkringloop.

Je noemt twee maatregelen, anders dan veredeling, waarmee boeren een hogere rijstopbrengst hebben bereikt. Dit test kennis van maatregelen in de landbouw.