Hoofdstuk 12 · Nova (2.2e editie) · Natuurkunde VWO
Examenvragen bij hoofdstuk 12: Quantumwereld
25 vragen uit 7 eindexamens Natuurkunde VWO (2022 tot en met 2025) gaan over de stof van hoofdstuk 12 (Quantumwereld) van Nova (2.2e editie), samen goed voor 75 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder zie je per vraag wat er gevraagd wordt; klik door om de vraag te maken.
Valkuilen bij hoofdstuk 12
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 18 van ‘Lycopeen’ (2025, tijdvak 1) →
Alleen "kleiner" zeggen zonder redenering levert niets op, want de vraag is "leg uit". Het tweede punt is voor een conclusie die klopt bij je eigen redenering over de energie: redeneer je via de energie, dan moet de conclusie daarbij passen.
- Bij vraag 9 van ‘Sterrenlicht’ (2025, tijdvak 2) →
Meer lijnen per mm betekent een kleinere , niet een grotere. Noem beide verbanden en trek dan pas de conclusie.
- Bij vraag 16 van ‘Temperatuurbepaling in een kernfusiereactor’ (2024, tijdvak 1) →
Noem als reden de vergelijking met de top van de barrière, niet alleen "hogere energie". Zeg bij de tweede opdracht 'tunneling' (door de barrière heen), niet dat het deeltje er overheen gaat. Je conclusie bij de eerste opdracht moet passen bij je reden (consequent).
- Bij vraag 16 van ‘Dualiteit’ (2024, tijdvak 2) →
Noem alleen het soort interferentie: de naam "destructief" is het antwoord. Controleer of de pijl op een donkere of lichte plek staat.
- Bij vraag 21 van ‘Ramsauer en Townsend’ (2023, tijdvak 1) →
Zeg niet dat de elektronen "verdwijnen" of "afgeremd" worden zonder te noemen dat ze uit de bundel raken. Je hebt twee ideeën nodig: wat een botsing doet, en dat meer afstand meer kans op botsen geeft.
- Bij vraag 9 van ‘Deuterium’ (2023, tijdvak 2) →
Met de constante van waterstof () kom je op , de waarde van : gebruik hier de constante van deuterium. Je toont iets aan, dus rond je tussenresultaten niet te vroeg af: met kom je niet op .
Alle 25 vragen over hoofdstuk 12
Per vraag zie je wat er gevraagd wordt. In de opgave staan de vragen over dit onderwerp in het groen.
Eindexamen 2025, tijdvak 1
- Vraag 175 punten · met uitleg
Je laat met een berekening zien dat de grootste golflengte die het molecuul volgens het model van de energieput kan absorberen groter is dan wat figuur 2 laat zien. Dit test de energieput (deeltje in een doos), en het vergelijken met een gemeten spectrum.
- Vraag 182 punten · met uitleg
Je legt uit of de effectieve putlengte kleiner of groter is dan als dat het verschil tussen de berekende en de gemeten golflengte verklaart. Dit test het verband tussen golflengte, fotonenergie en de lengte van de energieput.
- Vraag 242 punten · met uitleg
Je laat met figuur 4 zien dat de golflengten die door het etalon komen voldoen aan . Dit test interferentie van licht dat heen en weer wordt gekaatst.
- Vraag 254 punten · met uitleg
Je berekent bij welk geheel getal de -golflengte hoort en hoe ver de pieken in de doorlaatcurve van het etalon uit elkaar liggen. Dit test formule (1) uit vraag 24 en het vergelijken van twee buurpieken.
Eindexamen 2025, tijdvak 2
- Vraag 92 punten · met uitleg
Je kiest het tralie dat de eerste-orde-spectra het grootst afbeeldt. Dit test de tralieformule en de tralieconstante.
- Vraag 103 punten · met uitleg
Je berekent de afbuighoek van groen licht () bij een tralie met lijnen per mm. Dit test de tralieformule voor het eerste maximum.
- Vraag 112 punten · met uitleg
Je legt uit waarom Luna geen gelijk heeft: ook bij een tralie is er een waarschijnlijkheidsverdeling voor de plaats waar een foton terechtkomt. Dit test de kansinterpretatie van interferentie.
Eindexamen 2024, tijdvak 1
Eindexamen 2024, tijdvak 2
- Vraag 161 punt · met uitleg
Je noemt het soort interferentie bij de pijl op het scherm in figuur 1. Dit test de namen van interferentie bij een dubbelspleet.
- Vraag 173 punten · met uitleg
Je geeft aan hoe breed de spleten maximaal mogen zijn voor het patroon van figuur 1, en wat je zonder buiging op het scherm zou zien. Dit test de voorwaarde voor buiging en de dubbelspleet.
- Vraag 185 punten · met uitleg
Je toont met een berekening aan dat er gemiddeld maar één foton tegelijk tussen het filter en de dubbelspleet zit. Dit test fotonenergie, vermogen en de afstand tussen opeenvolgende fotonen.
- Vraag 192 punten · met uitleg
Je legt uit hoe je de kans van op een foton in de centrale piek uit figuur 3 bepaalt. Dit test het verband tussen aantallen en kans.
- Vraag 202 punten · met uitleg
Je beoordeelt of Bente gelijk heeft met haar kans van voor het allereerste foton. Dit test dat de kansverdeling vooraf vastligt, ook voor één foton.
- Vraag 212 punten · met uitleg
Je geeft één voorbeeld van golfgedrag en één van deeltjesgedrag van licht in het kofferexperiment. Dit test golf-deeltjedualiteit.
Eindexamen 2023, tijdvak 1
- Vraag 212 punten · met uitleg
Je legt met het botsende-deeltjesmodel uit waarom de intensiteit van de elektronenbundel afneemt naarmate de afgelegde afstand groter is. Dit test het koppelen van botsingen aan de intensiteit van een bundel.
- Vraag 233 punten · met uitleg
Je berekent de debroglie-golflengte van een vrij elektron van . Dit test en het verband tussen impuls en kinetische energie.
- Vraag 244 punten · met uitleg
Je verklaart met formules (2) en (3) en een formule uit het informatieboek waarom er in figuur 4 meerdere pieken met zijn. Dit test het koppelen van golflengte, impuls, kinetische energie en .
- Vraag 254 punten · met uitleg
Je berekent de diepte van de energieput in eV, in het juiste aantal significante cijfers. Dit test de energieniveaus van een deeltje in een put met oneindig hoge wanden en formule (3).
Eindexamen 2023, tijdvak 2
Eindexamen 2022, tijdvak 1
- Vraag 62 punten · met uitleg
Je legt uit waarom de quantum-dots met violet licht worden bestraald en niet met een andere kleur uit het zichtbare spectrum. Dit test de energie van een foton en het idee dat een quantum-dot energie verliest.
- Vraag 72 punten · met uitleg
Je geeft voor elke halfgeleider in figuur 4 aan of hij geschikt is voor een Qled-tv, op grond van de bandgap, en licht dat toe. Dit test de energie van een foton ten opzichte van de bandgap.
- Vraag 85 punten · met uitleg
Je leidt de formule voor de de-broglie-golflengte van een deeltje met effectieve massa af en berekent die voor het elektron bij . Dit test en .
- Vraag 94 punten · met uitleg
Je leidt formule (2) voor de fotonenergie af en berekent daaruit de constante . Dit test de energieniveaus van een deeltje in een eendimensionale put met oneindig hoge wanden.
- Vraag 104 punten · met uitleg
Je bepaalt met de lineaire grafiek van figuur 6 de straal van de quantum-dots die groen licht van uitzenden. Dit test en het aflezen van een grafiek met op de horizontale as.