Examenvragen bij hoofdstuk 4: Evolutie

Je noemt de term voor genetic drift die ontstaat doordat een nieuwe populatie begint met maar een paar individuen. Dit test de vormen van genetic drift.

Je bepaalt of een nieuwe nijlpaardensoort in Colombia zou ontstaan door allopatrische of door sympatrische soortvorming, en je licht dat toe. Dit test de manieren van soortvorming.

Je beredeneert waarom het stuk van het ZFHX2-gen rond de Marsili-mutatie in de loop van de evolutie hetzelfde is gebleven. Dit test natuurlijke selectie.

Je kiest het biologische begrip waarvan de sint-jakobsvlinder een voorbeeld is: de rups leeft alleen nog op jakobskruiskruid.

Specialistische vraatinsecten worden ingezet tegen jakobskruiskruid. Je bepaalt welke planten daardoor in het voordeel zijn (met een hoge of een lage PA-productie) en wat er gebeurt met het aantal niet-specialistische vraatinsecten. Dit test concurrentie en natuurlijke selectie.

Je beoordeelt drie uitspraken over het verschil in genetische samenstelling tussen een nieuwe eilandpopulatie en de populatie op het vasteland. Dit test het foundereffect, gene flow en de genenpool.

Je bepaalt of soortvorming op een eiland allopatrisch of sympatrisch is. Dit test de twee vormen van soortvorming.

Je berekent met afbeelding 3 de laagst mogelijke snelheid van verdwerging in mm per generatie (generatietijd 31 jaar).

Je noemt het proces waarbij de mens door kruisen en selecteren planten krijgt met meer nicotine. Dit test een begrip uit de evolutie en de voedselproductie.

Je legt uit hoe door natuurlijke selectie een kleinere ondersoort kon ontstaan op Spitsbergen. Dit test de stappen van evolutie door natuurlijke selectie.

Je berekent met de regel van Hardy-Weinberg welk percentage van de vrouwen en van de mannen bonenziekte heeft, als het gemuteerde allel een frequentie van 20% heeft. Dit test Hardy-Weinberg bij een X-chromosomaal gen.

Je kiest de beste verklaring voor de hoge frequentie van het gemuteerde G6PD-allel in malariagebieden: A gene-flow, B het flessenhalseffect, C het stichtereffect, D migratie of E natuurlijke selectie.

Je kiest een van de twee wetenschappelijke namen en onderbouwt die keuze biologisch. Dit test het begrip soort.

Je beoordeelt drie uitspraken met afbeelding 2. Dit test het lezen van een cladogram: wie is met wie het nauwst verwant.

Je geeft de naam voor de afname van de genenpool door een sterke afname van de populatiegrootte. Dit test de begrippen uit de populatiegenetica.

Je beoordeelt drie uitspraken over inteelt. Dit test wat inteelt doet met allelen en fitness.

Je berekent hoeveel mensen in Nederland LPL-deficiëntie hebben en dus met Slybera geholpen kunnen worden. Dit test de regel van Hardy-Weinberg.

Je kiest bij welke aminozuurverandering waarschijnlijk convergente evolutie heeft plaatsgevonden. Dit test het lezen van een cladogram en het begrip convergente evolutie.

Je bepaalt of de vier vlinders elk een apart geslacht (genus) en een aparte soort vormen. Dit test de indeling in taxa en het soortbegrip.

Je beoordeelt drie uitspraken over de vlinders in de contactzone. Dit test reproductieve isolatie, allopatrische soortvorming en gene flow.

Je legt uit hoe door evolutie is ontstaan dat Striga-zaden alleen kiemen bij strigolactonen. Dit test variatie, selectie en overerving.

Je beoordeelt drie beweringen over afbeelding 3: de kritische fotoperiode van tijgermuggen uit de VS en Japan in 1988 en 2008. Dit test het aflezen van diagrammen en het trekken van conclusies.

Je verklaart waarom de Amerikaanse populaties in 1988 weinig verschilden in kritische fotoperiode. Dit test genetische variatie bij een kleine stichtergroep.

Je beoordeelt drie beweringen over de fylogenetische stamboom van afbeelding 1. Dit test het lezen van een stamboom: menstruerende soorten zijn grijs, niet-menstruerende zwart.

Je kiest het gegeven dat een evolutionair verband tussen bloeden na een schijnzwangerschap (huismuis) en menstruatie bij primaten aannemelijk maakt.

Je legt uit wat het evolutionaire voordeel is van een miskraam bij een embryo met grote chromosomale afwijkingen. Dit test het begrip evolutionair voordeel: wat levert het op voor het doorgeven van genen?

Je legt uit hoe een sub-letale dosis fipronil de ontwikkeling van een resistente populatie vogelmijt versnelt. Dit test natuurlijke selectie.

Je beoordeelt drie uitspraken met behulp van de evolutionaire stamboom. Dit test het lezen van een stamboom: splitsingen en tijd.

Je beschrijft hoe uit zeebruinvissen bij de monding van de Yangtze een nieuwe soort in het zoete water kon ontstaan. Dit test soortvorming: variatie, selectie en isolatie.

Je noteert de naam van het proces waarin de mug en Plasmodium steeds beter aan elkaar aangepast raken. Dit test het begrip co-evolutie.

Je legt uit waarom de zwarte vorm (carbonaria) in industriegebieden sterk toenam. Dit test natuurlijke selectie: variatie, selectiedruk en voortplantingssucces.

Je berekent de fenotypefrequentie van carbonaria in 1900 voor een recessief en voor een dominant allel, en kiest met de grafiek welke van de twee klopt. Dit test de regel van Hardy-Weinberg.

Je legt uit waarom er in 1900 waarschijnlijk geen Hardy-Weinberg-evenwicht was. Dit test de voorwaarden van dat evenwicht.

Je beoordeelt of drie gegevens de sterke afname van de zwarte vorm tussen 1980 en 1990 kunnen verklaren, terwijl de populatie even groot bleef. Dit test selectiedruk en erfelijke verandering.

Je legt uit waarom de resistenties bij verschillende soorten binnen één groep een voorbeeld van analogie zijn. Dit test het verschil tussen analogie en homologie.

Je legt uit dat een mutatie in één gen het domesticatiesyndroom bij vossen niet aannemelijk verklaart. Dit test het gebruik van de mutatiefrequentie in een redenering.

Je legt uit hoe evolutie kan leiden tot een toename van de huidmondjesdichtheid als de CO₂-concentratie daalt. Dit test natuurlijke selectie en erfelijke variatie.

Je geeft één argument vóór en één tegen de stelling dat het vervangen van zoöxanthellen een vorm van evolutie is. Dit test het begrip evolutie: een verandering van erfelijke eigenschappen door selectie, over generaties.

Je legt uit waarom het onwaarschijnlijk is dat alle AFGP's een homologe oorsprong hebben. Dit test het verschil tussen homologie en analogie.