Ademtherapie bij long covid

Opgave 4 (vraag 16 t/m 23) uit eindexamen Biologie HAVO 2025 tijdvak 2

Vraag A
[M] Molecuul- en celniveau[M3] Zelforganisatie van cellen[Biologie voor Jou] H9: DNA[Nectar] H2: Cellen
2p

Ademtherapie bij long covid

Jean heeft maanden nadat hij covid (corona) had nog steeds last van vermoeidheid en kortademigheid. Zijn huisarts vermoedt het post-covidsyndroom (long covid).

Na de besmetting met het coronavirus had Jean verkoudheidsklachten. Hij deed een zelftest om te zien of er bepaalde antigenen in zijn neusslijmvlies aanwezig waren. Omdat deze test positief was, liet Jean ook een PCR-test doen. Bij de PCR-test wordt onderzocht of in het neusslijmvlies specifieke stukjes RNA van het coronavirus aanwezig zijn. Deze test gaf ook een positieve uitslag.

Wat wordt aangetoond bij de zelftest? En bij de PCR-test?

zelftestPCR-test
Abepaald genetisch materiaaleen bepaalde aminozuurvolgorde
Bbepaald genetisch materiaaleen bepaalde nucleotidenvolgorde
Cbepaalde eiwitteneen bepaalde aminozuurvolgorde
Dbepaalde eiwitteneen bepaalde nucleotidenvolgorde

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Vraag B
[O] Orgaan- en organismeniveau[O1] Stofwisseling van het organisme[Nectar] H13: Gaswisseling en uitscheiding[Biologie voor Jou] H12: Gaswisseling en uitscheiding
2p

Toen Jean covid had, had hij veel last van kortademigheid. Kortademigheid kan ontstaan als de diffusiesnelheid van zuurstof van de lucht in de longblaasjes naar het bloed verandert.

De diffusiesnelheid (VV) in de longblaasjes kun je bepalen met de onderstaande formule.

V=D×A×(c1−c2)xV = \frac{D \times A \times (c_1 - c_2)}{x}
  • DD: de diffusieconstante
  • AA: het diffusieoppervlak
  • (c1−c2)(c_1 - c_2): het verschil in zuurstofconcentratie tussen bloed en lucht
  • xx: de diffusie-afstand

Als in de longblaasjes meer slijm aanwezig is, verandert de diffusie-afstand. Als er minder longblaasjes zijn, wordt een andere factor uit de formule kleiner.

Is de diffusie-afstand (xx) door het extra slijm groter of kleiner geworden? En welke factor is kleiner als er minder longblaasjes zijn?

diffusie-afstand door extra slijmfactor die kleiner is bij minder longblaasjes
AgroterDD
BgroterAA
CkleinerDD
DkleinerAA

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Vraag C
[O] Orgaan- en organismeniveau[O3] Afweer van het organisme[Nectar] H12: Gezondheid[Biologie voor Jou] H13: Afweer
1p

In de eerste maanden na zijn coronabesmetting had Jean maar een kleine kans om weer corona te krijgen. Zijn bloed bevatte namelijk veel antistoffen tegen het coronavirus.

Noteer de naam van de cellen die antistoffen produceren.

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Vraag D
[O] Orgaan- en organismeniveau[O3] Afweer van het organisme[Nectar] H12: Gezondheid[Biologie voor Jou] H13: Afweer
1p

Er zijn ook veel afweercellen aanwezig die cellen kunnen lekprikken die door het coronavirus zijn geïnfecteerd.

Noteer de naam van de cellen van het verworven afweersysteem die geïnfecteerde cellen kunnen lekprikken.

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Vraag E
[M] Molecuul- en celniveau[M3] Zelforganisatie van cellen[Nectar] H12: Gezondheid[Biologie voor Jou] H13: Afweer
2p

Mensen die immuun geworden zijn na een eerste coronabesmetting kunnen soms kort daarna toch weer corona krijgen. Ze zijn dan besmet geraakt met een gemuteerd coronavirus.

Leg op molecuulniveau uit waardoor het gemuteerde coronavirus niet wordt herkend door het immuunsysteem.

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Vraag F
[A] Vaardigheden[Biologie voor Jou] H1: Inleiding in de biologie[Nectar] H3: Onderzoek doen
2p

Een deel van de mensen die een besmetting met het coronavirus hebben gehad, houdt langdurig last van vermoeidheid, kortademigheid en concentratieproblemen. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Het RIVM wil weten of deze klachten daadwerkelijk worden veroorzaakt door de besmetting met het coronavirus.

Om dit te onderzoeken vulden een groot aantal mensen direct na een positieve coronatest een vragenlijst in. Deze proefpersonen vulden daarna regelmatig de vragenlijst opnieuw in. De vragenlijsten werden ook afgenomen bij een controlegroep.

Beschrijf voor de controlegroep

  • aan welke voorwaarde een deelnemer moet voldoen.
  • een voorwaarde waaraan de samenstelling van de groep moet voldoen.

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Vraag G
[O] Orgaan- en organismeniveau[O1] Stofwisseling van het organisme[Nectar] H13: Gaswisseling en uitscheiding[Biologie voor Jou] H12: Gaswisseling en uitscheiding
2p

De huisarts adviseerde Jean om ademtherapie bij een logopedist te gaan doen. Daarbij leerde hij hoe hij efficiënter kan ademen tijdens het spreken. Zo werd Jean zich meer bewust van zijn ademhalingsbewegingen, en heeft hij minder last van kortademigheid.

Als eerste oefening moest Jean – na een inademing – langzaam zover mogelijk uitademen, alsof hij een kaars probeert uit te blazen.

Welke ademhalingsspieren worden tijdens deze diepe uitademing samengetrokken?

  • A alleen de buikspieren en bepaalde tussenribspieren
  • B alleen de buikspieren en het middenrif
  • C alleen bepaalde tussenribspieren en het middenrif
  • D zowel de buikspieren, bepaalde tussenribspieren als het middenrif

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Vraag H
[O] Orgaan- en organismeniveau[O2] Zelfregulatie van het organisme[Biologie voor Jou] H5: Regeling[Nectar] H14: Reageren
2p

De ademhaling wordt automatisch geregeld door het ademcentrum. De afbeelding hieronder is een lengtedoorsnede van de hersenen en een deel van het ruggenmerg. Hierin zijn verschillende delen met letters aangegeven.

In welk deel vindt de automatische regeling van de ademhaling plaats? En in welk deel word je je bewust van de ademhalingsbeweging?

automatische regeling doorbewustwording in
Adeel Qdeel P
Bdeel Qdeel R
Cdeel Sdeel P
Ddeel Sdeel R
Edeel Tdeel P
Fdeel Tdeel R
Figuur 1 bij vraag 23 van opgave Ademtherapie bij long covid (Biologie HAVO 2025)

Voor nakijken en persoonlijke tips van de AI-docent: Maak een foto van jouw antwoord of type het in.

Antwoordmodel

Volgende opgave: Project Partridge →