Domein M · Biologie HAVO
Examenvragen over Molecuul- en celniveau
59 vragen uit 4 eindexamens Biologie HAVO (2025 tot en met 2026) gaan over het domein Molecuul- en celniveau, samen goed voor 91 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder vind je de subdomeinen en alle opgaven met vragen over dit domein.
Subdomeinen van Molecuul- en celniveau
Valkuilen bij Molecuul- en celniveau
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 5 van ‘Vanya in actie’ (2026, tijdvak 1) →
Een tekort aan glucose lijkt aannemelijk bij inspanning, maar melkzuurvorming begint bij een zuurstoftekort.
- Bij vraag 11 van ‘Bedreigingen voor de beekprik’ (2026, tijdvak 1) →
Een ander uiterlijk betekent niet een ander genotype. Het verschil zit in welke genen tot expressie komen. Dat het darmkanaal verdwijnt komt doordat genen uitgezet worden, niet doordat het DNA zelf verandert.
- Bij vraag 18 van ‘Razendsnelle adaptatie bij olifanten door stroperij’ (2026, tijdvak 1) →
De vraag zegt dat ze al in verwachting is van een dochter. Het geslacht telt dus niet meer mee in de kans.
- Bij vraag 27 van ‘Plantenveredeling voor biologische landbouw’ (2026, tijdvak 1) →
R is een eiwit dat aan de hand van het RNA gemaakt wordt, geen effector.
- Bij vraag 33 van ‘Giraffen: aparte soorten’ (2026, tijdvak 1) →
Mutaties zijn willekeurig en treffen beide delen. Niet-coderend DNA verandert vaak zelfs makkelijker, omdat een mutatie daar meestal geen nadelig effect heeft. Wie alleen "coderend DNA" kiest, vergeet dat reproductieve isolatie in het hele genoom sporen achterlaat.
- Bij vraag 42 van ‘Mastitis bestrijden zonder antibiotica’ (2026, tijdvak 1) →
Een ribosoom en het endoplasmatisch reticulum zijn betrokken bij eiwitvorming, niet bij afbraak.
- Bij vraag 3 van ‘Schrik voor een prik’ (2026, tijdvak 2) →
Noem de cellen van de luchtwegen die beschadigd raken. Alleen "de afweer is zwakker" blijft te vaag, want de vraag zegt "op celniveau".
- Bij vraag 10 van ‘Bon biní na Boneiru (Welkom op Bonaire)’ (2026, tijdvak 2) →
Verwar zuurstofverbruik niet met zuurstofproductie. Dat laatste gebeurt alleen overdag in cellen met bladgroen.
Opgaven over Molecuul- en celniveau
Per opgave zie je hoeveel vragen over dit domein gaan. In de opgave staan die vragen in het groen.