Domein P · Biologie VWO
Examenvragen over Populatie- en ecosysteemniveau
120 vragen uit 11 eindexamens Biologie VWO (2021 tot en met 2025) gaan over het domein Populatie- en ecosysteemniveau, samen goed voor 203 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder vind je de subdomeinen en alle opgaven met vragen over dit domein.
Subdomeinen van Populatie- en ecosysteemniveau
Valkuilen bij Populatie- en ecosysteemniveau
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 15 van ‘De nijlpaarden van Pablo Escobar’ (2025, tijdvak 1) →
Alleen een factor noemen ("ziekte") is niet genoeg: de vraag zegt 'licht toe', dus beschrijf het gevolg voor de sterfte of de voortplanting. Ook predatie telt alleen met een passende toelichting.
- Bij vraag 29 van ‘Onderzoek naar pijnbeleving’ (2025, tijdvak 1) →
Schrijf niet dat het gen hier niet kan muteren of dat de soort het gen 'nodig heeft': mutaties ontstaan wel, maar selectie verwijdert ze. Zonder de stap naar overleving of voortplanting mis je het tweede punt.
- Bij vraag 6 van ‘Jakobskruiskruid uit de berm’ (2025, tijdvak 2) →
Zonder toelichting krijg je het punt niet. Het grote wortelstelsel of de bladrozet zegt niets over pionier of climax.
- Bij vraag 34 van ‘Epilepsie door lintwormlarven’ (2025, tijdvak 2) →
De mens komt twee keer voor, in twee rollen. Kijk dus naar wat er in die mens zit: een volwassen worm in de darm (eindgastheer) of larven in cysten (tussengastheer). De jongen in deze opgave is tussengastheer: hij heeft cysten in zijn hersenen.
- Bij vraag 39 van ‘Dwergolifanten op Sicilië’ (2025, tijdvak 2) →
Zonder toelichting krijg je geen punt. Alleen "natuurlijke selectie" is geen goede toelichting: die werkt bij beide vormen. Het gaat om de geografische scheiding.
- Bij vraag 4 van ‘Nicotine tijdens de vroege embryonale ontwikkeling’ (2024, tijdvak 1) →
'Kunstmatige selectie' levert geen punt op, ook al lijkt het erop. Het model vraagt de naam van het hele proces met kruisingen en selectie, en dat is veredeling. Genetische modificatie is ook fout: daarbij worden genen direct in het DNA ingebracht, zonder kruisingen.
- Bij vraag 12 van ‘Spitsbergenrendier verandert zijn dieet’ (2024, tijdvak 1) →
Bij effect 1 denk je misschien dat meer dissimilatie op een actievere plant wijst. Maar dissimilatie breekt organische stof af, dus het verlaagt de NPP. Bij effect 2: de reducenten zelf horen niet bij de primaire productie; het gaat om de mineralen die ze vrijmaken voor de planten.
- Bij vraag 17 van ‘Koolmezen dood door bestrijding buxusmot?’ (2024, tijdvak 1) →
Verwar persistent niet met accumulatie: dat is het ophopen van een stof in een voedselketen, en dat gebeurt juist doordat de stof persistent is. De vraag gaat over de eigenschap 'slecht afbreekbaar' zelf. 'Giftig' is geen antwoord: dat geldt voor elke gifstof.
Opgaven over Populatie- en ecosysteemniveau
Per opgave zie je hoeveel vragen over dit domein gaan. In de opgave staan die vragen in het groen.