Examenvragen over Regulatie van ecosystemen

Je geeft een voorbeeld van een biotische factor die de groei van de nijlpaardenpopulatie kan beperken, en je legt uit hoe. Dit test het verschil tussen biotische en abiotische factoren.

Je kiest het proces dat verklaart waarom organismen hoger in de voedselketen relatief meer ${}^{15}\text{N}$ bevatten. Elke keuze gaat over aminozuren met de lichtere isotoop ${}^{14}\text{N}$.

Je redeneert dat de metingen in afbeelding 4 passen bij de hypothese dat nijlpaarden plantenmateriaal van het land naar het water brengen. Dit test het gebruik van isotopen om de herkomst van stoffen te bepalen.

Je verklaart waarom de zuurstofconcentratie in meren met nijlpaarden 's nachts en overdag anders verloopt dan in meren zonder nijlpaarden. Dit test fotosynthese, afbraak door reducenten en eutrofiëring.

Je beoordeelt voor vier gevolgen van de nijlpaarden of ze de biodiversiteit verhogen. Dit test wat biodiversiteit is en hoe concurrentie, habitats en eutrofiëring die beïnvloeden.

Je bepaalt voor drie effecten van een hogere temperatuur of de netto primaire productie (NPP) van de vegetatie daardoor wel of niet toeneemt. Dit test het verschil tussen bruto en netto primaire productie.

Je verklaart waardoor sommige herbivoren kunnen afnemen terwijl de vegetatie productiever wordt. Dit test relaties tussen soorten.

Je verklaart hoe het eten van zeewier door de rendieren de stikstofkringloop op de toendra verandert.

Je vult twee woorden in: wat was nog niet bezet, en wat gebeurde er met de successie. Dit test de begrippen habitat, niche, ecosysteem en successie.

Je verklaart waarom ambrosia zich pas de laatste jaren in Nederland heeft gevestigd. Dit test het verband tussen klimaat en het voltooien van een levenscyclus.

Je bepaalt welke van twee uitspraken over de tolerantiecurven in afbeelding 4 juist is. Dit test het lezen van een tolerantiecurve: waar de voorspelde overlevingskans boven 0 ligt, kan de soort leven.

Je bepaalt op welke bodem de symbiose met knolletjesbacteriën een vlinderbloemige het meeste voordeel geeft. Dit test de rol van knolletjesbacteriën in de stikstofkringloop.

Je legt uit waarom een kortere stengel van witte klaver nadelig is voor de knolletjesbacteriën als er ook andere planten staan. Dit test lichtconcurrentie en de symbiose tussen plant en bacterie.

Je maakt een kruisingstabel van de transgene haan met een wild-type hen en omcirkelt het genotype van de onvruchtbare hennen. Dit test geslachtsgebonden overerving bij vogels.

Je beschrijft wat het belang van een 'frozen aviary' kan zijn. Dit test het belang van behoud van genetische variatie.

Je geeft een argument waarom de maisstengelboorder in Nederland niet als exoot geldt. Dit test het begrip exoot.

Je noemt het type afweer van de maisplant dat door de rups wordt verminderd. Dit test de afweer van planten.

Je noemt de vorm van symbiose tussen de maisstengelboorder en de schimmel. Dit test de vormen van samenleving tussen soorten.

Je kiest welke van twee uitspraken over fosfaat en algenbloei juist is. Dit test het begrip beperkende factor en de tolerantiegrenzen.

Je beschrijft een proefopzet om te onderzoeken in hoeverre waterplanten de fosfaatconcentratie van het oppervlaktewater verlagen. Dit test het ontwerpen van een experiment met een controlegroep.

Je legt uit waarom de onderzoekers deze zeven combinaties van behandelingen hebben opgenomen, en noteert het nummer van de controle. Dit test het opzetten van een experiment met meerdere factoren.

Je noteert tot welk trofisch niveau (of welke niveaus) de tijgermug als larve behoort, en als volwassen vrouwtje. Dit test trofische niveaus in een voedselketen.

Je legt uit waarom daglengte een betrouwbaardere stimulus is dan temperatuur voor het leggen van diapauze-eitjes. Dit test de eigenschappen van abiotische factoren in de loop van het jaar.

Je noteert bij drie relaties in afbeelding 4 (mens, tijgermug, chikungunya-virus) welke vorm van symbiose het best past. Dit test parasitisme, commensalisme en mutualisme.

Je beoordeelt drie uitspraken met behulp van de evolutionaire stamboom. Dit test het lezen van een stamboom: splitsingen en tijd.

Je beschrijft hoe uit zeebruinvissen bij de monding van de Yangtze een nieuwe soort in het zoete water kon ontstaan. Dit test soortvorming: variatie, selectie en isolatie.

Je noteert de naam van het proces waarin de mug en Plasmodium steeds beter aan elkaar aangepast raken. Dit test het begrip co-evolutie.

Je legt uit waarom de zwarte vorm (carbonaria) in industriegebieden sterk toenam. Dit test natuurlijke selectie: variatie, selectiedruk en voortplantingssucces.

Je berekent de fenotypefrequentie van carbonaria in 1900 voor een recessief en voor een dominant allel, en kiest met de grafiek welke van de twee klopt. Dit test de regel van Hardy-Weinberg.

Je legt uit waarom er in 1900 waarschijnlijk geen Hardy-Weinberg-evenwicht was. Dit test de voorwaarden van dat evenwicht.

Je beoordeelt of drie gegevens de sterke afname van de zwarte vorm tussen 1980 en 1990 kunnen verklaren, terwijl de populatie even groot bleef. Dit test selectiedruk en erfelijke verandering.

Je legt uit waarom de resistenties bij verschillende soorten binnen één groep een voorbeeld van analogie zijn. Dit test het verschil tussen analogie en homologie.

Je bepaalt van drie problemen of ze de betrouwbaarheid of de validiteit van het onderzoek beïnvloeden. Dit test het verschil tussen die twee begrippen.

Je legt uit dat een mutatie in één gen het domesticatiesyndroom bij vossen niet aannemelijk verklaart. Dit test het gebruik van de mutatiefrequentie in een redenering.

Je noteert het trofische niveau van Daphnia met de biologische term. Dit test trofische niveaus in een voedselketen.

Je beoordeelt of drie stoffen in uitwerpselen van ganzen bijdragen aan eutrofiëring. Dit test het begrip eutrofiëring.

Je beschrijft een experiment om de hypothese te toetsen dat watervlooien de algenbloei in de meertjes van Spitsbergen verhinderen, en geeft aan welk resultaat de hypothese bevestigt. Dit test de opzet van een experiment met een controle.

Je beschrijft een voordeel van trekken dat uit het onderzoek volgt en een nadeel van trekken. Dit test het afleiden van een conclusie uit gegevens en kennis van het leven van trekvogels.

Je legt uit waardoor eeuwenoude plantenresten in de bodem niet zijn afgebroken. Dit test de voorwaarden voor afbraak door reducenten.

Je legt uit waarom koraaldiertjes met zoöxanthellen niet dieper voorkomen dan ongeveer 50 meter. Dit test het verband tussen symbiose, fotosynthese en licht.

Je bepaalt van vier gegevens over het rif of ze de zoöxanthellen een voordeel geven ten opzichte van algen die vrij in het water leven. Dit test de voordelen van een symbiose.

Je noteert welke metingen nodig zijn om de route van mucus via sponzen naar detritivoren aan te tonen, en welke uitkomst die route bevestigt. Dit test het begrip van een onderzoek met een zwaar isotoop als merker.

Je bepaalt welke plaats in het voedselweb de sponzen hebben. Dit test het onderscheid tussen producent, consument en reducent.

Je bepaalt van vier processen uit de stikstofkringloop of ze toenemen bij hogere temperatuur. Dit test het lezen van een schema en de namen van de processen.

Je noemt twee maatregelen, anders dan veredeling, waarmee boeren een hogere rijstopbrengst hebben bereikt. Dit test kennis van maatregelen in de landbouw.