Subdomein M8 · Biologie HAVO
Examenvragen over Selectie
11 vragen uit 4 eindexamens Biologie HAVO (2025 tot en met 2026) gaan over het subdomein Selectie, samen goed voor 17 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder zie je per vraag wat er gevraagd wordt; klik door om de vraag te maken.
Valkuilen bij Selectie
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 28 van ‘Plantenveredeling voor biologische landbouw’ (2026, tijdvak 1) →
Noem de effector en de receptor. "Het DNA van de ziekteverwekker verandert" zonder het gevolg voor de binding levert niet beide punten op.
- Bij vraag 33 van ‘Giraffen: aparte soorten’ (2026, tijdvak 1) →
Mutaties zijn willekeurig en treffen beide delen. Niet-coderend DNA verandert vaak zelfs makkelijker, omdat een mutatie daar meestal geen nadelig effect heeft. Wie alleen "coderend DNA" kiest, vergeet dat reproductieve isolatie in het hele genoom sporen achterlaat.
- Bij vraag 32 van ‘De Vel-bloedgroep’ (2026, tijdvak 2) →
Een donor met één Vel-allel is Vel-positief, dus Mounir is geen donor voor een Vel-negatieve. De opties met "alleen Kate" of "alleen Mounir" voor de Vel-positieve persoon zijn te beperkt: Vel-negatief bloed mag ook naar een Vel-positieve persoon.
- Bij vraag 35 van ‘Katten bekennen kleur’ (2026, tijdvak 2) →
Noem het stopcodon. "Er mist een nucleotide" verklaart nog niet waarom het eiwit korter is.
- Bij vraag 7 van ‘De zeearend moet blijven!’ (2025, tijdvak 1) →
Het model telt ook goed: DNA-analyse, het bepalen van het karyotype (karyogram) en het aantonen van de geslachtschromosomen. Noem je de aan- of afwezigheid van het Y-chromosoom, dan telt ook dat. Een uiterlijke meting is geen antwoord, want daar gaat de vraag niet over.
- Bij vraag 19 van ‘Een nieuwe groente: eendenkroos’ (2025, tijdvak 1) →
Genetisch identiek is het kenmerk van ongeslachtelijke voortplanting. Variatie komt alleen bij geslachtelijke voortplanting. De tekst zegt dat eendenkroos meestal bladschijfjes afsplitst, maar de vraag gaat over de kenmerken van beide soorten voortplanting en niet over welke eendenkroos het meeste gebruikt. Beoordeel elk kenmerk dus los.
Alle 11 vragen over Selectie
Per vraag zie je wat er gevraagd wordt. In de opgave staan de vragen over dit onderwerp in het groen.