Domein P · Biologie HAVO
Examenvragen over Populatie- en ecosysteemniveau
57 vragen uit 4 eindexamens Biologie HAVO (2025 tot en met 2026) gaan over het domein Populatie- en ecosysteemniveau, samen goed voor 90 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder vind je de subdomeinen en alle opgaven met vragen over dit domein.
Subdomeinen van Populatie- en ecosysteemniveau
Valkuilen bij Populatie- en ecosysteemniveau
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 7 van ‘Bedreigingen voor de beekprik’ (2026, tijdvak 1) →
Eén reden is genoeg. Noem wel het mechanisme (uitspoeling of afbraak), niet alleen "er komt vervuiling".
- Bij vraag 16 van ‘Razendsnelle adaptatie bij olifanten door stroperij’ (2026, tijdvak 1) →
Vergelijk de uitkomsten ook echt met 1977 en 2000, niet alleen rekenen. Door de aanvulling telt het niet als fout als je 235,1 niet afrondt of afrondt op 236.
- Bij vraag 22 van ‘Plantenveredeling voor biologische landbouw’ (2026, tijdvak 1) →
Goed zijn ook vervluchtiging, en het oogsten van gewassen, de opname door planten of vraat door dieren (die dan mineralen meenemen). Noem twee verschillende processen. Geen punt voor een reden die geen proces is, zoals "kunstmest wordt niet gebruikt".
- Bij vraag 34 van ‘Giraffen: aparte soorten’ (2026, tijdvak 1) →
Ook een antwoord als "ze kunnen samen geen nakomelingen krijgen" krijgt het punt. Een verschil in uiterlijk is niet genoeg: de ondersoorten verschilden al in uiterlijk.
- Bij vraag 43 van ‘Mastitis bestrijden zonder antibiotica’ (2026, tijdvak 1) →
"Immuun" en "resistent" betekenen niet hetzelfde. Een bacterie is resistent tegen een antibioticum.
- Bij vraag 9 van ‘Bon biní na Boneiru (Welkom op Bonaire)’ (2026, tijdvak 2) →
Noem de afbraak door reducenten of bacteriën. Noem je schimmels in plaats van bacteriën, dan telt dat volgens het model ook goed.
- Bij vraag 17 van ‘Oma’s aan de top’ (2026, tijdvak 2) →
De relatie moet je met een naam noemen. "Ze eten dezelfde dieren" is te vaag. Het model rekent ook het woord "competitie" goed voor het tweede punt.
- Bij vraag 29 van ‘Kiezen voor vegan’ (2026, tijdvak 2) →
Alleen "planten zijn goedkoper" of "dieren hebben ook grond nodig" geeft geen punten: je moet de energiestroom noemen. Gebruik je het woord biomassa in plaats van energie, dan wordt dat volgens het model niet aangerekend.
Opgaven over Populatie- en ecosysteemniveau
Per opgave zie je hoeveel vragen over dit domein gaan. In de opgave staan die vragen in het groen.