Examenvragen bij hoofdstuk 9: Erfelijkheid

Valkuilen bij hoofdstuk 9

Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.

• De vraag zegt dat ze al in verwachting is van een dochter. Het geslacht telt dus niet meer mee in de kans.

  Bij vraag 18 van ‘Razendsnelle adaptatie bij olifanten door stroperij’ (2026, tijdvak 1) →

• Een dochter met $\text{X}^{\text{G}}\text{X}^{\text{t}}$ overleeft wel: het allel is alleen letaal bij mannetjes, omdat zij maar één X-chromosoom hebben en dus geen tweede allel dat het goedmaakt. Tel de zoon die doodgaat niet mee bij de nakomelingen.

  Bij vraag 19 van ‘Razendsnelle adaptatie bij olifanten door stroperij’ (2026, tijdvak 1) →

• Zeggen dat T dominant is, is geen uitleg: de vraag wil de stappen van allel naar fenotype. Noem tyrosinase én melanine. Het gemuteerde allel maakt het werkzame allel niet minder zichtbaar: één werkzaam allel levert genoeg enzym voor een donkere vacht.

  Bij vraag 36 van ‘Katten bekennen kleur’ (2026, tijdvak 2) →

• Een zieke dochter bij een gezonde vader kan niet bij X-chromosomaal recessief. Kijk daarom naar de vader, niet naar de moeder: draagsters zijn bij deze overerving gewoon gezond.

  Bij vraag 11 van ‘Fanconi-anemie’ (2025, tijdvak 1) →

• Het model accepteert ook Bajau-vrouwen tegen Saluan-vrouwen of Bajau-kinderen tegen Saluan-kinderen, telkens met een groter resultaat bij de Bajau. Of duikende tegen niet-duikende Bajau-mannen, met als resultaat dat de milt ongeveer even groot is. Het tweede punt kun je alleen krijgen als het eerste punt klopt.

  Bij vraag 32 van ‘De Bajau’ (2025, tijdvak 1) →

• De haan heeft al fibromelanose. Reken daarom met drie mogelijkheden (FF, Ff, Ff), niet met vier.

  Bij vraag 7 van ‘Zwarte kip’ (2025, tijdvak 2) →

Alle 11 vragen over hoofdstuk 9

Per vraag zie je wat er gevraagd wordt. In de opgave staan de vragen over dit onderwerp in het groen.