Domein C · Scheikunde HAVO

Examenvragen over Kennis van chemische processen en kringlopen

59 vragen uit 3 eindexamens Scheikunde HAVO (2024 tot en met 2026) gaan over het domein Kennis van chemische processen en kringlopen, samen goed voor 152 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder vind je de subdomeinen en alle opgaven met vragen over dit domein.

Subdomeinen van Kennis van chemische processen en kringlopen

Valkuilen bij Kennis van chemische processen en kringlopen

Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.

  • Alleen "polyadditie" zonder uitleg levert niets op, want er wordt een uitleg gevraagd. Het model accepteert meerdere redenen: alleen C-atomen in de hoofdketen, PE is het polymeer van etheen, of er zijn geen ester- of amidebindingen aanwezig.

    Bij vraag 1 van ‘Koffiebekers gerecycled’ (2026, tijdvak 1) →
  • Het model geeft 1 punt voor het volgende fout antwoord: het gelatinegedeelte met een estergroep -O-C(=O)-C(CH3)=CH2\text{-O-C(=O)-C(CH}_3\text{)=CH}_2 en daarnaast het amide H2C=C(CH3)-C(=O)-NH2\text{H}_2\text{C=C(CH}_3\text{)-C(=O)-NH}_2. Dat is de verkeerde verdeling: bij een NH2\text{NH}_2-groep hoort een amidegroep aan de gelatine, met de N van de NH2\text{NH}_2-groep erin. Bij dit antwoord is één punt te halen.

    Bij vraag 8 van ‘GelCORE’ (2026, tijdvak 1) →
  • Zet de elektronen aan de kant van de pijl waar ze bij een oxidatie horen: rechts, omdat O2−\text{O}^{2-} elektronen afstaat. Laat de totale reactie geen e−\text{e}^- of O2−\text{O}^{2-} meer bevatten.

    Bij vraag 14 van ‘Zuurstofproductie op Mars’ (2026, tijdvak 1) →
  • De aanvulling op het correctievoorschrift preciseert het derde punt: de elementbalans telt alleen mee als je uitsluitend de juiste formules voor en na de pijl hebt. Toestandsaanduidingen zijn niet gevraagd, dus fouten daarin tellen niet. Coëfficiënten moeten de kleinst mogelijke gehele getallen zijn en tribune-ionen komen niet voor; anders gaat er 1 punt af.

    Bij vraag 21 van ‘Groen staal’ (2026, tijdvak 1) →
  • Het model rekent ook goed: (C6H10O5)n→n7 C42H70O35(\text{C}_6\text{H}_{10}\text{O}_5)_n \rightarrow \frac{n}{7}\ \text{C}_{42}\text{H}_{70}\text{O}_{35}. Voor 1 punt krijg je een vergelijking zoals 7 (C6H10O5)n→(C42H70O35)n7\ (\text{C}_6\text{H}_{10}\text{O}_5)_n \rightarrow (\text{C}_{42}\text{H}_{70}\text{O}_{35})_n, 7 (C6H10O5)1→C42H70O357\ (\text{C}_6\text{H}_{10}\text{O}_5)_1 \rightarrow \text{C}_{42}\text{H}_{70}\text{O}_{35}, 7 C6H10O5→C42H70O357\ \text{C}_6\text{H}_{10}\text{O}_5 \rightarrow \text{C}_{42}\text{H}_{70}\text{O}_{35} of (C6H10O5)7→C42H70O35(\text{C}_6\text{H}_{10}\text{O}_5)_7 \rightarrow \text{C}_{42}\text{H}_{70}\text{O}_{35}. In die vergelijkingen klopt de elementbalans niet of is de nn niet goed verwerkt, terwijl de formules wel juist zijn.

    Bij vraag 26 van ‘Textielverfrisser’ (2026, tijdvak 1) →
  • Een keten zonder CH3\text{CH}_3-zijgroepen levert 0 punten op. Dat zijn negen CH2\text{CH}_2-groepen achter elkaar: je bent de zijgroep van propeen vergeten. Een dubbele binding in de keten is ook fout, want bij additie verdwijnt die.

    Bij vraag 2 van ‘Smart Stitch™’ (2026, tijdvak 2) →
  • Neem je pH 6,3 (de grootste [H+][\text{H}^+], 5⋅10−7 mol L−15 \cdot 10^{-7}\ \text{mol L}^{-1}), dan heb je de maximale in plaats van de minimale waarde berekend en mis je het eerste punt. De eenheid staat in de vraag; in het model staat die tussen haakjes, dus is hij hier niet verplicht.

    Bij vraag 8 van ‘Slimme kattenbakkorrels’ (2026, tijdvak 2) →
  • Alleen zeggen dat er "meer botsingen" zijn of dat de reactie "sneller" gaat, geeft 1 punt. Leg de stap via het oppervlak of de verdelingsgraad uit. De vraag gaat over het fijnmalen, dus over het oppervlak.

    Bij vraag 16 van ‘Terugwinning van lithium’ (2026, tijdvak 2) →

Opgaven over Kennis van chemische processen en kringlopen

Per opgave zie je hoeveel vragen over dit domein gaan. In de opgave staan die vragen in het groen.

Eindexamen 2026, tijdvak 1

Opgave 2: GelCORE4 van 6 vragen
Opgave 4: Groen staal5 van 6 vragen

Eindexamen 2026, tijdvak 2

Opgave 5: Yoghurt4 van 7 vragen