Subdomein C1 · Scheikunde HAVO
Examenvragen over Chemische processen
32 vragen uit 3 eindexamens Scheikunde HAVO (2024 tot en met 2026) gaan over het subdomein Chemische processen, samen goed voor 78 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder zie je per vraag wat er gevraagd wordt; klik door om de vraag te maken.
Valkuilen bij Chemische processen
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 6 van ‘Koffiebekers gerecycled’ (2026, tijdvak 1) →
Teken water als ; een structuurformule voor water wordt niet aangerekend. Houd het fragment met golflijn gewoon links; de andere kant van de keten is al afgeknipt in de gegeven formule.
- Bij vraag 8 van ‘GelCORE’ (2026, tijdvak 1) →
Het model geeft 1 punt voor het volgende fout antwoord: het gelatinegedeelte met een estergroep en daarnaast het amide . Dat is de verkeerde verdeling: bij een -groep hoort een amidegroep aan de gelatine, met de N van de -groep erin. Bij dit antwoord is één punt te halen.
- Bij vraag 14 van ‘Zuurstofproductie op Mars’ (2026, tijdvak 1) →
Zet de elektronen aan de kant van de pijl waar ze bij een oxidatie horen: rechts, omdat elektronen afstaat. Laat de totale reactie geen of meer bevatten.
- Bij vraag 21 van ‘Groen staal’ (2026, tijdvak 1) →
De aanvulling op het correctievoorschrift preciseert het derde punt: de elementbalans telt alleen mee als je uitsluitend de juiste formules voor en na de pijl hebt. Toestandsaanduidingen zijn niet gevraagd, dus fouten daarin tellen niet. Coëfficiënten moeten de kleinst mogelijke gehele getallen zijn en tribune-ionen komen niet voor; anders gaat er 1 punt af.
- Bij vraag 26 van ‘Textielverfrisser’ (2026, tijdvak 1) →
Het model rekent ook goed: . Voor 1 punt krijg je een vergelijking zoals , , of . In die vergelijkingen klopt de elementbalans niet of is de niet goed verwerkt, terwijl de formules wel juist zijn.
- Bij vraag 2 van ‘Smart Stitch™’ (2026, tijdvak 2) →
Een keten zonder -zijgroepen levert 0 punten op. Dat zijn negen -groepen achter elkaar: je bent de zijgroep van propeen vergeten. Een dubbele binding in de keten is ook fout, want bij additie verdwijnt die.
Alle 32 vragen over Chemische processen
Per vraag zie je wat er gevraagd wordt. In de opgave staan de vragen over dit onderwerp in het groen.
Eindexamen 2026, tijdvak 1
- Vraag 82 punten · met uitleg
Je maakt de reactievergelijking op de uitwerkbijlage compleet: een -groep van gelatine reageert met MAA, en je tekent het GelMA-gedeelte met een amidegroep en de tweede stof die ontstaat.
- Vraag 102 punten · met uitleg
Je legt uit of de pH hoger of lager wordt door de reactie van de restgroepen van gelatine met MAA, met behulp van figuur 1.
- Vraag 123 punten · met uitleg
Je maakt de structuurformule van het gedeelte van de crosslink compleet. Dat gedeelte bevat één GelMA-eenheid en één VC-eenheid, die aan elkaar zitten doordat hun C=C-groepen zijn gepolymeriseerd.
- Vraag 144 punten · met uitleg
Je neemt halfreactie 2 over, zet de elektronen aan de juiste kant en maakt de vergelijking kloppend. Daarna leid je met halfreactie 1 de totale reactie af.
- Vraag 172 punten · met uitleg
Je legt op microniveau uit waarom halfreactie 1 alleen verloopt als een -molecuul zowel Ni-deeltjes als YSZ-deeltjes raakt, in de gevraagde vorm.
- Vraag 213 punten · met uitleg
Je geeft de reactievergelijking voor de vorming van syngas uit methaan en stoom. Syngas is een mengsel van waterstof en koolstofmono-oxide.
- Vraag 233 punten · met uitleg
Je telt reactie 2 en reactie 3 in de juiste verhouding op tot één totale reactie van het MIDREX-proces, met = 3 : 1, en leidt af hoeveel mol er per mol Fe vrijkomt.
- Vraag 242 punten · met uitleg
Je geeft de reactievergelijking voor de elektrolyse van water. De tekst noemt waterstof en zuurstof als producten.
- Vraag 253 punten · met uitleg
Je tekent de structuurformule van de ester van ethaanzuur en octaan-1-ol, met figuur 1 (octaan-1-ol) als hulp.
- Vraag 262 punten · met uitleg
Je geeft de reactievergelijking in molecuulformules voor de omzetting van amylose, , tot cyclodextrine, .
- Vraag 291 punt · met uitleg
Je geeft de formule van de ontbrekende stof in de reactie van PEI met pentanal uit figuur 4.
- Vraag 332 punten · met uitleg
Je legt uit dat reactie 1 een zuur-basereactie is en je geeft aan welk deeltje als zuur en welk als base reageert.
Eindexamen 2026, tijdvak 2
- Vraag 102 punten · met uitleg
Je maakt de halfreactie van glucose op de uitwerkbijlage compleet: je schrijft het aantal en de elektronen erbij. Het is een halfreactie met glucose links en gluconolacton rechts.
- Vraag 112 punten · met uitleg
Je legt uit dat een donkere kleur van de korrels betekent dat er veel glucose in de urine zit. Je gebruikt reactie 1 (glucose met ) en reactie 2 ( met jodide).
- Vraag 171 punt · met uitleg
Je geeft de formule van het deeltje in NMC111 dat als base reageert in de zuur-basereactie. Een base neemt een -ion op.
- Vraag 182 punten · met uitleg
Je bepaalt de lading van het kobalt-ion in en leidt daaruit af of kobalt in reactie 1 als oxidator of als reductor reageert. Reactie 1 staat bij vraag 17.
- Vraag 203 punten · met uitleg
Je geeft de reactievergelijking voor de vorming van vast aluminiumhydroxide uit aluminium-ionen en hydroxide-ionen, met toestandsaanduidingen.
- Vraag 222 punten · met uitleg
Je maakt in het omkaderde deel op de uitwerkbijlage de structuurformule van gemodificeerd zetmeel compleet. In het basische milieu heeft de carboxylgroep als zuur gereageerd: dat moet je tekening laten zien.
- Vraag 233 punten · met uitleg
Je maakt halfreactie 1 kloppend, en leidt daarna met halfreactie 1 en 2 de vergelijking van de totale reactie af. De zetmeelfragmenten staan als tekening op de uitwerkbijlage.
- Vraag 282 punten · met uitleg
Je geeft reactie 2 weer met structuurformules voor alle stoffen. Je moet dus zelf de structuurformule van afleiden.
- Vraag 292 punten · met uitleg
Je beantwoordt twee deelvragen: waarom de enzymen stoppen als de pH te veel daalt, en waarom de pH-daling enigszins tegengaat.
- Vraag 322 punten · met uitleg
Je leidt de molecuulformule af van de sacharide die ontstaat uit drie glucose-moleculen.
Eindexamen 2024, tijdvak 1
- Vraag 73 punten · met uitleg
Je maakt op de uitwerkbijlage de reactievergelijking van de hydrolyse van cellulose compleet, met structuurformules. Er splitst één disacharidemolecuul af. Op de uitwerkbijlage staat links het uiteinde van een cellulosemolecuul met drie ringen, rechts de pijl.
- Vraag 84 punten · met uitleg
Je geeft de reactievergelijking in molecuulformules van de omzetting van glucose en water tot azijnzuur, koolstofdioxide en waterstof. Per molecuul glucose ontstaan twee moleculen azijnzuur.
- Vraag 311 punt · met uitleg
Je telt de twee halfreacties van het opladen bij elkaar op tot de totale reactie.
- Vraag 343 punten · met uitleg
Je tekent de structuurformule van het monomeer van PAN, met de ontbrekende bindingsstreepjes tussen C en N. In figuur 2 staat een stuk van het PAN-molecuul: drie keer achter elkaar.