Subdomein O3 · Biologie VWO
Examenvragen over Afweer van het organisme
18 vragen uit 9 eindexamens Biologie VWO (2021 tot en met 2025) gaan over het subdomein Afweer van het organisme, samen goed voor 27 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder zie je per vraag wat er gevraagd wordt; klik door om de vraag te maken.
Valkuilen bij Afweer van het organisme
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 3 van ‘Slangengifklieren uit het lab’ (2025, tijdvak 1) →
D is verleidelijk, omdat de productie van antistoffen zonder T-helpercellen niet op gang komt. Ze sturen de reactie, maar de antistoffen komen uit de plasmacellen.
- Bij vraag 4 van ‘Een brouwerij in de darmen’ (2025, tijdvak 2) →
Alleen "er ontstaan resistente bacteriën" is niet genoeg: het gaat om de ruimte die vrijkomt doordat gunstige bacteriën sterven.
- Bij vraag 3 van ‘Nicotine tijdens de vroege embryonale ontwikkeling’ (2024, tijdvak 1) →
Schrijf je 'predatie' in plaats van 'vraat', dan wordt dat goed gerekend. Het model accepteert ook dat nicotine dieren lokt voor bestuiving of zaadverspreiding. Een antwoord over het nut voor de mens (tabak, verslaving) is fout: de vraag gaat over de functie voor de plant.
- Bij vraag 37 van ‘Bonenziekte’ (2024, tijdvak 1) →
Alleen uitleggen wat bonenziekte wél is (een enzymtekort) levert geen punt op, net als alleen de symptomen van een allergie beschrijven. Je moet het verschil benoemen: bij bonenziekte ontbreekt de reactie van het afweersysteem.
- Bij vraag 41 van ‘PFAS in groentetuintjes’ (2024, tijdvak 1) →
De tekst noemt T-lymfocyten. T-helpercellen herkennen antigenen op MHC-II, maar die doden geen cellen. Het doden van kankercellen is het werk van de T-killercellen, en die kijken naar MHC-I.
- Bij vraag 11 van ‘Bestrijding van ambrosia’ (2024, tijdvak 2) →
Noem bij de negatieve controle dat het gaat om de reactie op het oplosmiddel of de krasjes, zodat je weet dat een reactie bij de pollen door de pollen komt. Alleen "voor de vergelijking" is te vaag.
Alle 18 vragen over Afweer van het organisme
Per vraag zie je wat er gevraagd wordt. In de opgave staan de vragen over dit onderwerp in het groen.
Eindexamen 2025, tijdvak 1
- Vraag 31 punt · met uitleg
Je moet weten welke afweercellen antistoffen maken. De keuzes zijn A macrofagen, B 'natural killer'-cellen (NK-cellen), C plasmacellen en D T-helpercellen.
- Vraag 41 punt · met uitleg
Je verklaart op het niveau van moleculen waarom het gif van elke slangensoort een eigen antiserum nodig heeft. Dit gaat over de specificiteit van antistoffen.
- Vraag 72 punten · met uitleg
Je beoordeelt drie mogelijke voordelen van een biobank met bevroren gifklier-organoïden. Ga na wat de organoïden wel en niet vervangen bij het maken van antiserum.
Eindexamen 2025, tijdvak 2
Eindexamen 2024, tijdvak 1
Eindexamen 2024, tijdvak 2
- Vraag 112 punten · met uitleg
Je beschrijft het doel van de positieve en van de negatieve controle bij de krastest. Dit test de opzet van een experiment.
- Vraag 122 punten · met uitleg
Je beoordeelt drie uitspraken over de allergische reactie. Dit test het verschil tussen aangeboren en verworven afweer, de werking van histamine en wat een antigeen is.
Eindexamen 2023, tijdvak 1
Eindexamen 2022, tijdvak 1
- Vraag 222 punten · met uitleg
Je legt uit hoe het ontbreken van een embryo bij de mens leidt tot menstruatie. Dit test de hormonale regeling van de menstruatiecyclus.
- Vraag 242 punten · met uitleg
Je legt uit dat zowel verandering 1 (slagadertjes in de decidua verliezen spierweefsel) als verandering 2 (placentahormonen maken de moeder minder gevoelig voor insuline) gunstig is voor de foetus. Dit test bloedvaten en de regeling van de bloedsuiker.
Eindexamen 2022, tijdvak 2
Eindexamen 2021, tijdvak 2
- Vraag 151 punt · met uitleg
Je noteert welke factor uit de wet van Fick verandert als iemand 100% zuurstof inademt. Dit test de factoren die de diffusiesnelheid bepalen.
- Vraag 162 punten · met uitleg
Je vergelijkt de zuurstofafgifte in de weefsels bij een CO-vergiftiging (50% van de bindingsplaatsen bezet) met die bij zware bloedarmoede (50% minder hemoglobine) en verklaart je antwoord. Dit test de werking van hemoglobine bij CO.
Eindexamen 2021, tijdvak 3
- Vraag 311 punt · met uitleg
Je noteert in welk type T-cel geactiveerde T-helpercellen differentiëren onder invloed van IL-10. Dit test de differentiatie van T-cellen.
- Vraag 322 punten · met uitleg
Je geeft een argument voor de veronderstelling dat de lage biodiversiteit een gevolg is van de ziekte van Crohn, en een argument voor de veronderstelling dat het een oorzaak is. Dit test het onderscheid tussen oorzaak en gevolg.