Subdomein G1 · Scheikunde VWO
Examenvragen over Chemie van het leven
23 vragen uit 8 eindexamens Scheikunde VWO (2022 tot en met 2025) gaan over het subdomein Chemie van het leven, samen goed voor 59 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder zie je per vraag wat er gevraagd wordt; klik door om de vraag te maken.
Valkuilen bij Chemie van het leven
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 23 van ‘Dystrofine’ (2025, tijdvak 1) →
Noteer je antwoord zoals de vraag zegt: "wel" of "niet", gevolgd door "omdat". Alleen "wel/niet" zonder reden telt niet.
- Bij vraag 21 van ‘De geur van kater-urine’ (2025, tijdvak 2) →
Drielettersymbolen (Ile, Val, Pro) of de namen van de aminozuren worden niet aangerekend. De volgorde van de aminozuren is die van de coderende streng, van de N-kant naar de COOH-kant.
- Bij vraag 18 van ‘Creatine’ (2024, tijdvak 1) →
Vanderwaalsbindingen tellen niet mee: de vraag zegt dat ze geen rol spelen. Teken je een derde interactie, dan telt alleen de eerste twee die je hebt genummerd. Zet de naam in de tabel bij hetzelfde nummer als de stippellijn.
- Bij vraag 6 van ‘Lignine: nuttig afval’ (2024, tijdvak 2) →
Het model laat twee volgordes toe: mannose links en glucose rechts, of andersom. Beide zijn goed. Let op de stereochemie van de O-bruggen: bij -D-glucose staat de O op C1 aan dezelfde kant als de -groep.
- Bij vraag 3 van ‘Biodiesel uit algen’ (2023, tijdvak 1) →
Beide modelantwoorden (de uitgeschreven keten en de verkorte vorm met haakjes en ) zijn goed. Tel de C-atomen na. Teken de zes dubbele bindingen dus echt cis: een trans-tekening kost het derde punt.
- Bij vraag 6 van ‘Indigo’ (2023, tijdvak 2) →
Wie de basen omkeert ("G is vervangen door C" en "C door A"), leest de verandering van alanine naar histidine. Dat levert 1 punt op. Let ook op de coderende streng: de matrijsstreng heeft de complementaire basen.
Alle 23 vragen over Chemie van het leven
Per vraag zie je wat er gevraagd wordt. In de opgave staan de vragen over dit onderwerp in het groen.
Eindexamen 2025, tijdvak 1
- Vraag 232 punten · met uitleg
Je zegt van elk van de drie structuurniveaus (primair, secundair, tertiair) of die is veranderd door het uitrekken van de spectrine-repeat, met een reden. Je gebruikt figuur 1.
- Vraag 243 punten · met uitleg
Je tekent de structuurformule van een serine-eenheid midden in een peptideketen, waarbij de H van de OH-groep in de restgroep is vervangen door een -groep. Je geeft de niet-bindende elektronenparen en de formele ladingen.
- Vraag 254 punten · met uitleg
Je bepaalt welk aminozuur in gezond dystrofine bij base 3396 hoort, en wat de mutatie voor de eiwitsynthese betekent.
Eindexamen 2025, tijdvak 2
- Vraag 213 punten · met uitleg
Je geeft de 1-lettersymbolen van de laatste drie aminozuren van cauxine, en tekent de structuurformule van dat ketenstuk. De DNA-volgorde is van de coderende streng.
- Vraag 233 punten · met uitleg
Je maakt op de uitwerkbijlage de vergelijking van stap 1 af: MBG reageert met water tot MBCG en glutaminezuur. Je gebruikt (schematische) structuurformules.
Eindexamen 2024, tijdvak 1
- Vraag 182 punten · met uitleg
Je tekent op de uitwerkbijlage met stippellijntjes twee interacties tussen glycocyamine en het enzym GAMT, nummert ze en noteert de naam van elk type.
- Vraag 213 punten · met uitleg
Je geeft de basen op de coderende en de matrijsstreng voor gezonde GAMT en GAMT* en het nummer van het afwijkende basenpaar.
- Vraag 232 punten · met uitleg
Je kiest op de uitwerkbijlage de juiste mogelijkheden voor de gehaltes glycocyamine en creatine bij AGAT-deficiëntie en bij GAMT-deficiëntie, met figuur 4.
Eindexamen 2024, tijdvak 2
Eindexamen 2023, tijdvak 1
Eindexamen 2023, tijdvak 2
- Vraag 62 punten · met uitleg
Je bepaalt welke twee nucleïnebasen in de coderende streng veranderen als een histidine-eenheid door een alanine-eenheid wordt vervangen.
- Vraag 72 punten · met uitleg
Je bepaalt voor elk van de vier experimenten of er indigo ontstaat en dus blauwkleuring optreedt. Je gebruikt figuur 3 en de tabel op de uitwerkbijlage.
- Vraag 102 punten · met uitleg
Je tekent twee structuurformules: fluoracetyl-S-CoA en fluorcitroenzuur. Beide kun je opbouwen uit de tekst.
- Vraag 112 punten · met uitleg
Je tekent in het omkaderde deel op de uitwerkbijlage de pijlen die laten zien hoe elektronenparen verschuiven bij stap 3, en je tekent de ontbrekende groepen in trans-hydroxyaconietzuur.
- Vraag 134 punten · met uitleg
Je tekent het peptidefragment
Cys-Gly-Pro-Cysals structuurformule, met de S-Fe-bindingen van de twee cysteïne-eenheden.