Hoofdstuk 9 · Chemie Overal · Scheikunde HAVO
Examenvragen bij hoofdstuk 9: Reacties en energie
10 vragen uit 3 eindexamens Scheikunde HAVO (2024 tot en met 2026) gaan over de stof van hoofdstuk 9 (Reacties en energie) van Chemie Overal, samen goed voor 22 punten. Bij elke vraag staat een uitleg: wat er gevraagd wordt, hoe je het aanpakt, het antwoord voor alle punten en de valkuilen. Hieronder zie je per vraag wat er gevraagd wordt; klik door om de vraag te maken.
Valkuilen bij hoofdstuk 9
Uit de uitleg bij deze vragen: antwoorden die te vaag zijn, begrippen die je makkelijk verwart en wat het correctievoorschrift wel en niet goed rekent.
- Bij vraag 7 van ‘Koffiebekers gerecycled’ (2026, tijdvak 1) →
Alleen zeggen dat PMZ "biologisch afbreekbaar" is, geeft geen punt: het gaat om de herkomst van het koolstof. Het model rekent ook goed: PE komt uit de lange koolstofkringloop en PMZ uit de korte, met de opmerking dat bij verbranding koolstofdioxide ontstaat.
- Bij vraag 11 van ‘GelCORE’ (2026, tijdvak 1) →
Je moet beide verbanden noemen. Zeg je alleen dat kleinere druppels tot meer botsingen leiden, of dat meer botsingen tot een snellere reactie leiden, dan krijg je 1 punt. Schrijf de uitleg dus in twee stappen: eerst druppelgrootte naar oppervlak, dan oppervlak naar botsingen.
- Bij vraag 4 van ‘Smart Stitch™’ (2026, tijdvak 2) →
Het model accepteert ook: bij gelijke ketenlengte heeft de hoofdketen van een polyamide ook N-atomen, dus komt er minder vrij. Eén argument is genoeg. Alleen "het is biologisch" is te vaag: benoem de koolstofkringloop of het .
- Bij vraag 16 van ‘Terugwinning van lithium’ (2026, tijdvak 2) →
Alleen zeggen dat er "meer botsingen" zijn of dat de reactie "sneller" gaat, geeft 1 punt. Leg de stap via het oppervlak of de verdelingsgraad uit. De vraag gaat over het fijnmalen, dus over het oppervlak.
- Bij vraag 6 van ‘Koeien boeren methaan op’ (2024, tijdvak 1) →
'Opwarming van de aarde' is ook goed. Het gaat om de naam van het effect, niet om een gas of een gevolg zoals smeltend ijs.
- Bij vraag 26 van ‘Plastic wordt olie’ (2024, tijdvak 1) →
Gebruik alle drie de stappen: temperatuur, snelheid of energie, botsingen. Geef je alleen het verband tussen temperatuur (of reactiesnelheid) en het aantal botsingen, zonder de stap via de snelheid van de deeltjes, dan krijg je 1 punt.
Alle 10 vragen over hoofdstuk 9
Per vraag zie je wat er gevraagd wordt. In de opgave staan de vragen over dit onderwerp in het groen.